UNESCO tôn vinh trà Trung Quốc: trà Việt học được gì?

Văn hóa & thương hiệuĐinh Gia Trà 3 phút đọc

Cuối tháng 11/2022, tại kỳ họp lần thứ 17 của Ủy ban Liên chính phủ về Bảo vệ Di sản Văn hóa Phi vật thể của UNESCO, "Kỹ thuật chế biến trà truyền thống và tập quán xã hội liên quan ở Trung Quốc" được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Cùng kỳ họp, văn hóa trà (çay) của Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan cũng được ghi danh. Điều UNESCO tôn vinh không chỉ là lá trà, mà là con người và nếp sống quanh chén trà.

UNESCO tôn vinh điều gì?

Theo UNESCO, di sản này bao gồm tri thức, kỹ năng và tập quán từ việc quản lý vườn chè, hái lá, chế biến thủ công đến cách uống và chia sẻ trà. Từ điều kiện tự nhiên và phong tục từng vùng, người làm trà đã phát triển sáu nhóm trà và hơn 2.000 sản phẩm. Trà có mặt trong gia đình, công sở, quán trà, nhà hàng, đền chùa, trong lễ cưới và nghi lễ. Tri thức được truyền qua gia đình và quan hệ thầy trò.

Phía sau một danh hiệu

Danh hiệu UNESCO không đến trong một năm. Theo báo chí Trung Quốc, nước này có 44 di sản phi vật thể cấp quốc gia liên quan đến trà, hơn 40 trường cao đẳng nghề và 80 trường đại học có ngành khoa học trà hoặc văn hóa trà. Sau khi được ghi danh, Trung Quốc tiếp tục thực hiện kế hoạch bảo vệ 5 năm (2021–2025) cho di sản này.

Việt Nam có gì?

Tân Cương có một nền móng không nhỏ. Ngày 14/2/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 240/QĐ-BVHTTDL, đưa "Tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng Không gian văn hóa Trà Tân Cương, nơi lưu giữ và giới thiệu di sản này. Lễ hội "Hương sắc Trà xuân" hằng năm có hội thi sao chè truyền thống, tôn vinh người trồng và chế biến chè.

Ba bài học cho trà Việt

• Di sản phải sống trong đời thường. Trà Trung Quốc được tôn vinh vì nó có mặt khắp nơi trong đời sống, không chỉ trong bảo tàng.
• Truyền nghề có hệ thống. Khi nghề sao trà được dạy bài bản, chất lượng mới ổn định và người trẻ mới ở lại với nghề.
• Gắn di sản với sản phẩm thật. Danh hiệu chỉ có giá trị kinh tế khi khách hàng nhìn thấy nó trong từng gói trà: ai làm, làm ở đâu, làm thế nào.

Đinh Gia Trà gìn giữ thế nào?

Hợp tác xã Đinh Gia Trà ở ngay vùng chè Tân Cương. Chúng tôi muốn mỗi gói trà kể được câu chuyện của mình: đồi chè nào, ngày hái nào, ai là người sao. Đọc thêm tại trang Câu chuyện hoặc tra cứu một lô trà tại trang Truy xuất.