Khi nâng chén trà, ít ai nghĩ đến người đã hái búp chè ấy lúc năm giờ sáng. Nhưng theo FAO, chính những gia đình nhỏ như vậy đang làm ra phần lớn trà của thế giới, và tương lai của chén trà phụ thuộc vào việc họ có sống được với nghề hay không.
Nông hộ nhỏ: xương sống của ngành trà
FAO cho biết nông hộ nhỏ làm ra gần 60% lượng trà toàn cầu. Hơn 13 triệu người trên thế giới, gồm nông dân và gia đình họ, sống trực tiếp nhờ cây chè. Ở nhiều nước đang phát triển, trồng chè là con đường thoát nghèo của cả một vùng nông thôn.
Ba áp lực lớn
- Giá: theo FAO, giá trà quốc tế sau khi trừ lạm phát đã giảm suốt bốn thập kỷ. Bán chè thô ngày càng khó đủ sống.
- Khí hậu: FAO cảnh báo biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và sức ép lên tài nguyên đe dọa sự bền vững lâu dài của sản xuất chè.
- Chi phí: phân bón, nhân công, vận chuyển đều tăng, trong khi giá bán không tăng tương ứng.
"Sustaining Tea, Supporting Communities"
Đó là chủ đề Ngày Trà Quốc tế 2026, tạm dịch "giữ cho cây chè bền vững, nâng đỡ cộng đồng làm trà". Trong phát biểu khai mạc, Tổng giám đốc FAO nhấn mạnh: giữ được cây chè cũng chính là giữ được những cộng đồng sống nhờ nó, và cần thúc đẩy phương thức sản xuất bền vững.
Ở Tân Cương cũng vậy
Vùng chè Tân Cương là đất của những hộ gia đình gắn bó với cây chè qua nhiều thế hệ. Riêng xã Tân Cương có nhiều hợp tác xã và cơ sở sản xuất, chế biến chè. Hợp tác xã chính là cách để các hộ nhỏ liên kết, cùng làm theo một tiêu chuẩn và cùng xây một thương hiệu mà từng hộ riêng lẻ khó làm được.
Người mua có thể làm gì?
Mỗi lần chọn một gói trà có tên đồi, tên người làm và nguồn gốc kiểm chứng được, bạn đang trả tiền cho đúng công sức của người trồng chè, thay vì cho một chuỗi trung gian dài. Đó là cách đơn giản nhất để chén trà ngon còn đó cho thế hệ sau.
Đinh Gia Trà và 16 hộ thành viên
Vùng trồng đạt VietGAP của Hợp tác xã Đinh Gia Trà ở Xóm Nhân Hòa, xã Tân Cương, có 16 hộ thành viên trên diện tích 5 ha. Chúng tôi làm trà theo hướng minh bạch để công sức của từng hộ được ghi nhận trên từng gói trà. Xem câu chuyện của chúng tôi tại trang Câu chuyện hoặc nhắn Zalo để được tư vấn.